UX Startgids
Tools, boeken en resources voor iedereen die aan de slag wil met UX
Goede digitale producten ontstaan niet per toeval. Ze zijn het resultaat van inzicht in je gebruikers, slimme keuzes in het ontwerp en een werkproces dat ruimte maakt voor testen en verbeteren. In deze gids vind je de tools, boeken en websites die ik zelf gebruik en aanraad — samengesteld voor de Frankwatching UX-training, maar bruikbaar voor iedereen die serieus aan de slag wil met gebruikerservaring.
De gids is ingedeeld op thema: van ontwerptools en AI-prototyping tot toegankelijkheid, UX writing en testmethoden.
Design tools
De standaard voor UX/UI-design. Samenwerken aan wireframes, hi-fi en prototypes in een tool. Dev Mode voor handoff, Figma Slides voor presentaties.
Snel en low-fi schetsen zonder afleiding van kleuren en fonts. Ideaal in de vroege ontwerpfase.
Populaire Mac-only designtool met een trouwe community. Sterk in symbolen, libraries en een strakke workflow voor UI-design.
Design met echte React-componenten en variabelen. Ideaal als je prototypes wilt die direct aansluiten op de codebase.
Bouw hyperrealistische mobiele prototypes met sensoren, variabelen en multi-device interacties.
Zit tussen Figma en code in. Ideaal als je interactieve, publiceerbare prototypes wil zonder developer.
AI-prototyping tools
Genereer werkende HTML/CSS/React-prototypes via een promptgesprek. Sterk in toegankelijkheid, componentstructuur en itereren op feedback. Gebruik het als een senior dev die jouw schets omzet naar code.
Google's tool voor het genereren van UI-schermen op basis van een tekstbeschrijving. Output is een Figma-compatibel design. Goed startpunt voor vroege fase.
Genereer wireframes en UI-designs rechtstreeks vanuit een prompt. Werkt goed als snelle designverkenning voor je Figma opent.
Figma's eigen AI-laag: genereer werkende UI-componenten en prototypes direct in je Figma-omgeving. Integreert naadloos met je bestaande designsysteem.
Genereer React/Tailwind-componenten op basis van een beschrijving of screenshot. Ideaal voor developers en design-dev samenwerking.
Bouw in minuten een werkende web-app op basis van een prompt. Handig als je een klikbaar, deploybaar prototype wil zonder developer.
Vergelijkbaar met Bolt, maar met sterkere nadruk op publiceerbare web-apps. Goed voor non-developers die een functionerend product willen bouwen op basis van een prompt.
Workshop tools
De standaard voor online workshops en design sprints. Sticky notes, voting, templates — werkt goed met remote teams.
Figma's eigen whiteboard-tool. Ideaal als je toch al in Figma werkt. Minder features dan Miro, maar naadloze integratie.
Gebruik echte Post-its — goedkopere alternatieven plakken slechter. Zo haal je een Post-it correct eraf.
Laat deelnemers stemmen op ideeen in plaats van discussieren. Creeer schaarste: geef iedereen max. 5 stickers.
Visuele timer voor workshops. Iedereen ziet hoeveel tijd er nog is — houdt het tempo erin.
Dikke stift = gedwongen duidelijk schrijven. Geen gekriebel met een balpen op je Post-its.
Mega-Post-its voor als je geen flipover hebt. Overal op te plakken, geen sporen. Werkt super fijn, maar is wel aan de prijs. Verf tape en vellen papier is een goed alternatief.
Printbare schetsbladen voor mobiel, tablet en desktop. Schets eerst op papier voor je Figma opent.
Mapping-methode om de belangrijkste pagina's en hun content te identificeren. Goed voor samenwerking met niet-UX-stakeholders. Meer over de methode.
Testing & feedback tools
Zie waar gebruikers klikken, hoe ver ze scrollen en wat ze doen op je site. Sessie-opnames geven je een kijkje over de schouder van je bezoekers.
Breed UX-research platform: 5-second tests, preference tests, usability testing en surveys. Inclusief Nederlands panel.
Modereerd en ongemodeeerd testen op afstand. Neemt scherm + reacties op en laat je markeren tijdens de sessie.
Laat gebruikers content categoriseren. Geeft inzicht in hun mentale model van jouw informatiestructuur.
Test of gebruikers de juiste paden vinden in jouw navigatiestructuur — zonder visuele afleiding van het design.
Koppel je Figma-prototype en stuur een geautomatiseerde test uit. Snel kwantitatieve data over taken, klikpaden en misclicks.
Sla al je onderzoek op een plek op: interviews, notities, inzichten en patronen. Maakt van losse notities bruikbare, doorzoekbare kennis.
Platform voor on-demand usability tests met een groot deelnemerspanel. Snel video-feedback op prototypes of live sites.
Gratis alternatief voor Hotjar van Microsoft. Heatmaps, sessie-opnames en gedragsanalyse zonder datalimiet.
Toegankelijkheid
Browser-extensie die toegankelijkheidsproblemen direct op de pagina visualiseert. Goed startpunt voor een snelle scan.
Desktop-tool van TPGi om kleurcontrast te controleren tegen WCAG AA/AAA. Onmisbaar bij het beoordelen van designs.
De Nederlandse bron voor digitale toegankelijkheid. Uitleg van de richtlijnen, voorbeelden en het genereren van een toegankelijkheidsverklaring.
Nederlandstalig kennisplatform specifiek gericht op toegankelijke app-ontwikkeling. Praktische codevoorbeelden per platform.
Browser-extensie voor diepgaandere toegankelijkheidsscans. Integreert ook in design- en ontwikkelworkflows.
Nederlandse organisatie met uitgebreide kennisbank, trainingen en onderzoeken over digitale toegankelijkheid.
App die teksten controleert op taalniveau en leesbaarheid. Handig om te checken of je content begrijpelijk is voor een breed publiek, inclusief laaggeletterden.
Chrome-extensie die visuele, motorische en cognitieve beperkingen simuleert. Ervaar zelf hoe je site aanvoelt voor gebruikers met een beperking.
UX writing & content design
Laat zien waar je zinnen te lang of te ingewikkeld zijn. Geeft een leesniveau (grade level). Werkt ook met Nederlandse tekst.
Nederlandse tool die de leesbaarheid van tekst berekent op basis van de Flesch-Douma formule (Nederlands equivalent van Flesch-Kincaid).
Officieel taaladviesportaal van de Nederlandse Taalunie. Handig voor twijfels over spelling, stijl en formulering.
De schrijfstandaard voor duidelijke overheidscommunicatie. Ook buiten de overheid bruikbaar als stijlreferentie voor heldere, toegankelijke tekst.
UX Kennisbronnen
Enorme collectie evidence-based onderzoek, artikelen en rapporten. De autoriteit op het gebied van UX.
Sterk UX-blogplatform op Medium. Breed aanbod van praktische artikelen tot opinie.
One-stop resource voor alles over UX.
Verzameling van veelgehoorde UX-misvattingen — inclusief de uitleg waarom ze niet kloppen.
Overzicht van psychologische en designprincipes die ten grondslag liggen aan goede UX. Mooi vormgegeven, direct toepasbaar.
Internationaal blogplatform over UX.
Design resources
Bibliotheek van screenshots en flows van populaire apps. Ideaal als je wil zien hoe anderen een bepaald patroon hebben opgelost.
Video-opnames van complete user flows in bekende apps. Zie precies hoe onboarding, checkout of settings werken bij grote producten.
Verzameling van bewezen UI-patronen met uitleg wanneer en waarom je ze gebruikt. Handig als referentie bij ontwerpbeslissingen.
Dagelijks bijgewerkte collectie van UI-screenshots, gefilterd op categorie en schermtype. Goed voor snelle visuele referentie.
Verzameling van A/B-geteste UI-patronen met bewezen effect op conversie. Handig als onderbouwing voor ontwerpkeuzes.
Boeken
Standaardliteratuur. Legt uit waarom sommige dingen onhandig aanvoelen en andere intuitief.
Klassieker over webusability. Leest in een middag uit en verandert hoe je naar interfaces kijkt.
Uitgebreide gids voor interaction design. Dik boek, maar een blijvende referentie.
Handzaam boek over UX-copywriting. Hoe je met slimme tekst conversies verhoogt en gebruikers helpt.
Wetenschappelijk onderbouwde inzichten over menselijk gedrag, vertaald naar ontwerp.
Het handboek voor Design Sprints. Stap voor stap door vijf dagen naar een gevalideerd concept.
Hoe je UX integreert in een Agile/Lean omgeving. Focust op samenwerking en het testen van aannames.
Gratis boekje voor het ontwerpen en faciliteren van workshops. Praktisch en direct toepasbaar.