Floor van Riet floorvanriet.nl

UX Startgids

Tools, boeken en resources voor iedereen die aan de slag wil met UX

Goede digitale producten ontstaan niet per toeval. Ze zijn het resultaat van inzicht in je gebruikers, slimme keuzes in het ontwerp en een werkproces dat ruimte maakt voor testen en verbeteren. In deze gids vind je de tools, boeken en websites die ik zelf gebruik en aanraad — samengesteld voor de Frankwatching UX-training, maar bruikbaar voor iedereen die serieus aan de slag wil met gebruikerservaring.

De gids is ingedeeld op thema: van ontwerptools en AI-prototyping tot toegankelijkheid, UX writing en testmethoden.

Design tools

De tools waarmee je wireframes, visuele ontwerpen en interactieve prototypes maakt. Van snelle schetsen tot pixel-perfect design en developer handoff.
Figma
Figma wireframing + visual design + handoff freemium

De standaard voor UX/UI-design. Samenwerken aan wireframes, hi-fi en prototypes in een tool. Dev Mode voor handoff, Figma Slides voor presentaties.

Balsamiq
Balsamiq wireframing betaald

Snel en low-fi schetsen zonder afleiding van kleuren en fonts. Ideaal in de vroege ontwerpfase.

Sketch
Sketch visual design + prototyping betaald

Populaire Mac-only designtool met een trouwe community. Sterk in symbolen, libraries en een strakke workflow voor UI-design.

UXPin
UXPin design + code-based prototyping freemium

Design met echte React-componenten en variabelen. Ideaal als je prototypes wilt die direct aansluiten op de codebase.

ProtoPie
ProtoPie advanced mobile prototyping freemium

Bouw hyperrealistische mobiele prototypes met sensoren, variabelen en multi-device interacties.

Framer
Framer design + code prototyping freemium

Zit tussen Figma en code in. Ideaal als je interactieve, publiceerbare prototypes wil zonder developer.

AI-prototyping tools

Tools waarmee je op basis van een prompt, schetsen en screenshots direct UI-designs genereert. Sommige tools generen daarbij bewerkbare designs, andere maken direct HTML/code. Ideaal voor een kick-start van concepten en inspiratie.
Claude Code
Claude Code AI code + prototype generator betaald

Genereer werkende HTML/CSS/React-prototypes via een promptgesprek. Sterk in toegankelijkheid, componentstructuur en itereren op feedback. Gebruik het als een senior dev die jouw schets omzet naar code.

Google Stitch
Google Stitch AI UI design generator gratis

Google's tool voor het genereren van UI-schermen op basis van een tekstbeschrijving. Output is een Figma-compatibel design. Goed startpunt voor vroege fase.

UX Pilot
UX Pilot AI wireframe + UI generator freemium

Genereer wireframes en UI-designs rechtstreeks vanuit een prompt. Werkt goed als snelle designverkenning voor je Figma opent.

Figma Make
Figma Make AI prototype in Figma freemium

Figma's eigen AI-laag: genereer werkende UI-componenten en prototypes direct in je Figma-omgeving. Integreert naadloos met je bestaande designsysteem.

v0 by Vercel
v0 by Vercel AI component generator freemium

Genereer React/Tailwind-componenten op basis van een beschrijving of screenshot. Ideaal voor developers en design-dev samenwerking.

Bolt.new
Bolt.new AI full-stack prototyping freemium

Bouw in minuten een werkende web-app op basis van een prompt. Handig als je een klikbaar, deploybaar prototype wil zonder developer.

Lovable
Lovable AI full-stack app builder freemium

Vergelijkbaar met Bolt, maar met sterkere nadruk op publiceerbare web-apps. Goed voor non-developers die een functionerend product willen bouwen op basis van een prompt.

Workshop tools

Goed gefaciliteerde workshops leveren betere inzichten en meer draagvlak op. Deze tools — digitaal en fysiek — helpen je om sessies gestructureerd en productief te houden.
Miro
Miro digitaal whiteboard freemium

De standaard voor online workshops en design sprints. Sticky notes, voting, templates — werkt goed met remote teams.

FigJam
FigJam digitaal whiteboard (in Figma) freemium

Figma's eigen whiteboard-tool. Ideaal als je toch al in Figma werkt. Minder features dan Miro, maar naadloze integratie.

Post-its

Gebruik echte Post-its — goedkopere alternatieven plakken slechter. Zo haal je een Post-it correct eraf.

Dot votes

Laat deelnemers stemmen op ideeen in plaats van discussieren. Creeer schaarste: geef iedereen max. 5 stickers.

Time Timer
Time Timer fysiek

Visuele timer voor workshops. Iedereen ziet hoeveel tijd er nog is — houdt het tempo erin.

Sharpies
Sharpies fysiek

Dikke stift = gedwongen duidelijk schrijven. Geen gekriebel met een balpen op je Post-its.

Post-it flip-over vellen

Mega-Post-its voor als je geen flipover hebt. Overal op te plakken, geen sporen. Werkt super fijn, maar is wel aan de prijs. Verf tape en vellen papier is een goed alternatief.

Sketchize

Printbare schetsbladen voor mobiel, tablet en desktop. Schets eerst op papier voor je Figma opent.

Core Model Template
Core Model Template methode gratis

Mapping-methode om de belangrijkste pagina's en hun content te identificeren. Goed voor samenwerking met niet-UX-stakeholders. Meer over de methode.

Testing & feedback tools

Testen is geen luxe maar een noodzaak. Met deze tools kun je gedrag observeren, navigatie valideren en feedback verzamelen — van snelle heatmaps tot diepgaande usability tests.
Hotjar
Hotjar heatmaps + sessie-opnames freemium

Zie waar gebruikers klikken, hoe ver ze scrollen en wat ze doen op je site. Sessie-opnames geven je een kijkje over de schouder van je bezoekers.

Lyssna
Lyssna UX research platform freemium

Breed UX-research platform: 5-second tests, preference tests, usability testing en surveys. Inclusief Nederlands panel.

Lookback.io
Lookback.io remote usability testing betaald

Modereerd en ongemodeeerd testen op afstand. Neemt scherm + reacties op en laat je markeren tijdens de sessie.

OptimalSort
OptimalSort card sorting freemium

Laat gebruikers content categoriseren. Geeft inzicht in hun mentale model van jouw informatiestructuur.

Treejack
Treejack sitemap/navigatie testing freemium

Test of gebruikers de juiste paden vinden in jouw navigatiestructuur — zonder visuele afleiding van het design.

Maze
Maze rapid usability testing freemium

Koppel je Figma-prototype en stuur een geautomatiseerde test uit. Snel kwantitatieve data over taken, klikpaden en misclicks.

Dovetail
Dovetail research repository freemium

Sla al je onderzoek op een plek op: interviews, notities, inzichten en patronen. Maakt van losse notities bruikbare, doorzoekbare kennis.

UserTesting
UserTesting remote usability testing + panel betaald

Platform voor on-demand usability tests met een groot deelnemerspanel. Snel video-feedback op prototypes of live sites.

Microsoft Clarity
Microsoft Clarity heatmaps + sessie-opnames gratis

Gratis alternatief voor Hotjar van Microsoft. Heatmaps, sessie-opnames en gedragsanalyse zonder datalimiet.

Toegankelijkheid

Toegankelijkheid is geen feature die je aan het einde toevoegt — het is een basiseis. Voor overheid en publieke organisaties geldt de WCAG 2.1-richtlijn als wettelijke verplichting. Vanaf juni 2025 verplicht de European Accessibility Act (EAA) ook commerciële sectoren zoals e-commerce, uitgevers en financiële dienstverleners om digitale producten en diensten toegankelijk te maken.
WAVE
WAVE accessibility checker gratis

Browser-extensie die toegankelijkheidsproblemen direct op de pagina visualiseert. Goed startpunt voor een snelle scan.

Colour Contrast Analyser
Colour Contrast Analyser contrastcheck gratis

Desktop-tool van TPGi om kleurcontrast te controleren tegen WCAG AA/AAA. Onmisbaar bij het beoordelen van designs.

DigiToegankelijk
DigiToegankelijk Nederlandse richtlijnen + verklaringen gratis

De Nederlandse bron voor digitale toegankelijkheid. Uitleg van de richtlijnen, voorbeelden en het genereren van een toegankelijkheidsverklaring.

Appt.org
Appt.org toegankelijkheid voor apps (NL) gratis

Nederlandstalig kennisplatform specifiek gericht op toegankelijke app-ontwikkeling. Praktische codevoorbeelden per platform.

axe DevTools
axe DevTools automated accessibility testing gratis

Browser-extensie voor diepgaandere toegankelijkheidsscans. Integreert ook in design- en ontwikkelworkflows.

Stichting Accessibility
Stichting Accessibility kennisplatform (NL) gratis

Nederlandse organisatie met uitgebreide kennisbank, trainingen en onderzoeken over digitale toegankelijkheid.

Lees Simpel
Lees Simpel begrijpelijke taal (NL) gratis

App die teksten controleert op taalniveau en leesbaarheid. Handig om te checken of je content begrijpelijk is voor een breed publiek, inclusief laaggeletterden.

Funkify
Funkify disability simulator (Chrome) freemium

Chrome-extensie die visuele, motorische en cognitieve beperkingen simuleert. Ervaar zelf hoe je site aanvoelt voor gebruikers met een beperking.

UX writing & content design

Tekst is interface. Hoe je iets formuleert bepaalt of een gebruiker begrijpt wat er van hem verwacht wordt — en of hij vertrouwen heeft in je product of organisatie.
Hemingway App
Hemingway App leesbaarheidscheck gratis

Laat zien waar je zinnen te lang of te ingewikkeld zijn. Geeft een leesniveau (grade level). Werkt ook met Nederlandse tekst.

Leesbaarheidsscore.nl
Leesbaarheidsscore.nl Nederlandse leesbaarheidscheck gratis

Nederlandse tool die de leesbaarheid van tekst berekent op basis van de Flesch-Douma formule (Nederlands equivalent van Flesch-Kincaid).

Taaladvies.net
Taaladvies.net Nederlands taaladvies gratis

Officieel taaladviesportaal van de Nederlandse Taalunie. Handig voor twijfels over spelling, stijl en formulering.

Schrijfwijzer Rijksoverheid
Schrijfwijzer Rijksoverheid schrijfstijlgids (NL) gratis

De schrijfstandaard voor duidelijke overheidscommunicatie. Ook buiten de overheid bruikbaar als stijlreferentie voor heldere, toegankelijke tekst.

UX Kennisbronnen

Blijf leren en op de hoogte van UX-trends. Deze websites bieden artikelen, onderzoek en inzichten van vooraanstaande UX-professionals.
NNGroup

Enorme collectie evidence-based onderzoek, artikelen en rapporten. De autoriteit op het gebied van UX.

UX Collective

Sterk UX-blogplatform op Medium. Breed aanbod van praktische artikelen tot opinie.

UX Planet

One-stop resource voor alles over UX.

UX Myths

Verzameling van veelgehoorde UX-misvattingen — inclusief de uitleg waarom ze niet kloppen.

Laws of UX

Overzicht van psychologische en designprincipes die ten grondslag liggen aan goede UX. Mooi vormgegeven, direct toepasbaar.

UX Magazine

Internationaal blogplatform over UX.

Design resources

Kijk hoe anderen het doen. Deze sites verzamelen UI-patronen, flows en schermontwerpen van bestaande apps en websites — ideaal als referentie of inspiratie voor je eigen ontwerp.
Mobbin
Mobbin UI screenshots + flows freemium

Bibliotheek van screenshots en flows van populaire apps. Ideaal als je wil zien hoe anderen een bepaald patroon hebben opgelost.

Page Flows
Page Flows user flow recordings betaald

Video-opnames van complete user flows in bekende apps. Zie precies hoe onboarding, checkout of settings werken bij grote producten.

UI Patterns
UI Patterns design pattern library gratis

Verzameling van bewezen UI-patronen met uitleg wanneer en waarom je ze gebruikt. Handig als referentie bij ontwerpbeslissingen.

Screenlane
Screenlane UI design inspiration gratis

Dagelijks bijgewerkte collectie van UI-screenshots, gefilterd op categorie en schermtype. Goed voor snelle visuele referentie.

GoodUI
GoodUI evidence-based UI patterns freemium

Verzameling van A/B-geteste UI-patronen met bewezen effect op conversie. Handig als onderbouwing voor ontwerpkeuzes.

Boeken

Een goed UX-boek geeft je frameworks en denkwijzen die langer meegaan dan welke tool dan ook. Deze titels zijn stuk voor stuk bewezen klassieker of praktische must-reads.
The Design of Everyday Things

Standaardliteratuur. Legt uit waarom sommige dingen onhandig aanvoelen en andere intuitief.

Don't Make Me Think
Don't Make Me Think Steve Krug

Klassieker over webusability. Leest in een middag uit en verandert hoe je naar interfaces kijkt.

About Face
About Face Alan Cooper

Uitgebreide gids voor interaction design. Dik boek, maar een blijvende referentie.

Microcopy
Microcopy Kinneret Yifrah

Handzaam boek over UX-copywriting. Hoe je met slimme tekst conversies verhoogt en gebruikers helpt.

100 Things Every Designer Needs to Know About People

Wetenschappelijk onderbouwde inzichten over menselijk gedrag, vertaald naar ontwerp.

Sprint
Sprint Jake Knapp

Het handboek voor Design Sprints. Stap voor stap door vijf dagen naar een gevalideerd concept.

Lean UX
Lean UX Jeff Gothelf

Hoe je UX integreert in een Agile/Lean omgeving. Focust op samenwerking en het testen van aannames.

Workshopper Playbook
Workshopper Playbook Jonathan Courtney

Gratis boekje voor het ontwerpen en faciliteren van workshops. Praktisch en direct toepasbaar.